بررسی مؤلفه‌های معماری مینیمال در طراحی شهرک‌های مسکونی متناسب با اقلیم گرم و خشک

محمد دهقانی¹ یاسمین نیکبخت پور²

چکیده :
معماری مینیمال به‌عنوان رویکردی مبتنی بر کاهش عناصر غیرضروری، وضوح فرمی، نظم، عملکردگرایی و توجه به کیفیت فضایی، در بسیاری از مطالعات معماری عمدتاً از منظر زیبایی‌شناسی و سازمان‌دهی فضا بررسی شده است. در مقابل، معماری اقلیمی در مناطق گرم و خشک بر راهکارهایی همچون کنترل تابش خورشیدی، ایجاد سایه، استفاده مناسب از جرم حرارتی، سازمان‌دهی مناسب فضاهای باز و نیمه‌باز، جهت‌گیری مناسب و بهره‌گیری از تهویه طبیعی تأکید دارد. مسئله اصلی مطالعه حاضر، بررسی امکان ارتباط میان این دو حوزه و شناسایی مؤلفه‌های معماری مینیمال قابل استفاده در طراحی شهرک‌های مسکونی متناسب با اقلیم گرم و خشک است. مطالعه حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، مروری ـ تحلیلی است. منابع فارسی و انگلیسی مرتبط با معماری مینیمال، طراحی اقلیمی، معماری بومی ایران و عملکرد محیطی ساختمان‌های مسکونی بررسی و تحلیل شده‌اند. در این مطالعه، ده مؤلفه شامل سادگی و کاهش عناصر غیرضروری، نظم و انسجام، فرم و هندسه، گشودگی و پیوستگی فضایی، نور و سایه، ماده و مصالح، تناسب و مقیاس، رابطه جرم و فضای خالی، عملکردگرایی و کارایی فضایی و تعادل و هماهنگی استخراج و در سه گروه فرمی ـ ترکیبی، فضایی ـ عملکردی و مادی ـ محیطی طبقه‌بندی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهند که برخی مؤلفه‌های مینیمالیسم، به‌ویژه نظم، هندسه، تناسب، رابطه جرم و فضای خالی، نور و سایه، مصالح و سازمان‌دهی فضایی، ظرفیت ارتباط مستقیم‌تری با راهبردهای اقلیمی مناطق گرم و خشک دارند. بااین‌حال، مینیمالیسم به‌خودی‌خود معادل معماری اقلیمی نیست و سادگی فرمی یا کاهش عناصر معماری لزوماً به معنای افزایش عملکرد حرارتی ساختمان نیست. بر همین اساس، این مطالعه یک چارچوب مفهومی چهارمرحله‌ای شامل «شرایط زمینه‌ای ← اصول مینیمالیستی ← راهبردهای طراحی ← کیفیت عملکردی فضاهای شهرک» پیشنهاد می‌کند. این چارچوب می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای توسعه مطالعات میدانی و شبیه‌سازی عملکردی در طراحی شهرک‌های مسکونی اقلیم گرم و خشک مورد استفاده قرار گیرد.

کلمات کلیدی : معماری مینیمال معماری اقلیمی اقلیم گرم و خشک شهرک‌های مسکونی طراحی پایدار راهبردهای غیرفعال

---

زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری و توسعه پایدار
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی
آدرس وب سایت کنفرانس : icarcau.com
کد IOI مقاله : ABKD-ACZKBB
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ABKD-ACZKBB
نمایش چکیده انگلیسی : https://isnac.ir/SA/ABKD-ACZKBB

سایر مقالات ارائه دهنده

1. فناوری‌های نوین نورپردازی و ارتقای حس تعلق شهروندان
2. مروری بر توسعه شهری پایدار
3. مروری بر نقش طراحی کالبدی مجتمع های مسکونی بر احساس امنیت اجتماعی ساکنان با تأکید بر نظریه های CPTED و فضای قابل دفاع
4. حس تعلق دانشجویان معماری به رشته و دانشکده معماری
5. ارزیابی سرمایه اجتماعی، تعاملات همسایگی و امنیت اجتماعی در مجتمع‌های مسکونی (با تأکید بر مطالعات 2015–2025)
6. بررسی مؤلفه‌های معماری مینیمال در طراحی شهرک‌های مسکونی متناسب با اقلیم گرم و خشک
7. مروری بر اصول و مولفه های معماری دیکانستراکشن در معماری معاصر ایران و غرب
8. تحلیل بعد کالبدی حس تعلق به مکان در خانه های سنتی و مجتمع های مسکونی امروزی
9. مروری برتحول راهکارهای کالبدی از معماری بومی تا فناوری‌های نوین در بهینه‌سازی عملکرد انرژی در اقلیم گرم و خشک
10. مروری بر اصول معماری ارگانیک در طراحی مسکن های بومی متناسب با اقلیم گرم و خشک

سایر مقالات محل انتشار

1. بررسی نقش ظرفیت اکولوژیکی شهری در تحقق عدالت فضایی و محیط‌زیستی
2. الومینیوم اکسید ونقش ان بر پخت کلینکر
3. Adaptive Integrated Land Management Framework (AILMF): A Data-Driven Model for Optimizing Land Uses in Iran s Arid and Semi-Arid Regions
4. An insight into the Iranian garden design (A Nexus of Social Interaction, Cultural Exchange)
5. تحلیل راهبردهای طراحی فضاهای سبز پایدار در پارک‌های حاشیه شهری و نقش مدیریت شهرداری در تحقق پایداری زیست‌محیطی
6. بررسی اهمیت ادراک بصری در کالبد شهری با رویکرد معماری پایدار
7. بررسی نقش فناوری نانو و مدل سازی اطلاعات ساختمان در مدیریت تدارکات در پروژه‌های ساخت و ساز برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار
8. بررسی رویکردهای نوین در طراحی ساختمان های موقت پایدار برای مناطق پس از جنگ در استان قم.
9. بستر سازی مناسب در طراحی فضاهای کودک محور برای ارتقا خلاقیت
10. بررسی میزان صرفه جویی زمانی ناشی از کاربرد فناوری پیش ساختگی در ساختمان سازی
11. تدوين مولفه هاى كالبدى در ارتقاى سرزندگى محيطى در فضاهاى باز و بسته (مطالعه موردى: مجتمع هاى تجارى-تفريحى)
12. مدیریت دمایی و کنترل ترک خوردگی بتن حجیم در سازه‌های هیدرولیکی؛ مطالعه موردی پروژه جمع آوری آب‌های سطحی و کنترل سیلاب معدن مس سونگون
13. Zero-Carbon Architecture Strategies: Vernacular Insights in Iranian Hot Arid Climate
14. بهینه‌سازی چندهدفه سایه‌بان‌های پنجره با رویکرد تقابل نور روز و مصرف انرژی در اقلیم گرم و خشک (مطالعه موردی: ساختمان‌های اداری اصفهان)
15. بررسی نقش اصول بیوفیلیک در طراحی مدارس ابتدایی با هدف ارتقای خلاقیت کودکان