پیام رسان بله
جستجو
تداوم و بازآفرینی اسفنکس در هنر ایران: تحلیل تطبیقی یک کاسه سفالین ایلخانی از موزه تخصصی ایلخانی مراغه
یعقوب طالبی1
چکیده :
نقش موجودات ترکیبی و اسطوره‌ای از جمله اسفنکس، از عناصر دیرپای هنر ایران و سرزمین‌های پیرامون آن به شمار می‌رود که در دوره‌های مختلف تاریخی، با صورت‌های بصری و کارکردهای متفاوت بازنمایی شده است. اگرچه ریشه‌های این نقش‌مایه به سنت‌های تصویری پیش از اسلام بازمی‌گردد، شواهد هنری نشان می‌دهد که عناصر تصویری و نقش‌مایه‌های ایران پیش از اسلام پس از ظهور اسلام نیز به حیات خود ادامه داده و در قالب‌های تازه در هنر اسلامی بازخوانی شده‌اند. دوره ایلخانی، به سبب شکل‌گیری تعامل گسترده میان سنت‌های هنری ایرانی، اسلامی، مغولی و شرق آسیا، از دوره‌های مهم در تحول و بازآفرینی نقش‌مایه‌های تصویری در هنر ایران محسوب می‌شود. سفالگری این دوره نیز ضمن تداوم برخی سنت‌های پیشین، از نظر شیوه‌های تزئینی و مضامین تصویری دستخوش نوآوری و دگرگونی شد.
پژوهش حاضر با هدف تبیین چگونگی تداوم و بازآفرینی نقش اسفنکس در هنر ایلخانی، به تحلیل یک کاسه سفالین موجود در موزه تخصصی ایلخانی مراغه می‌پردازد. نقش اصلی این کاسه موجودی ترکیبی با سر انسانی، بدن حیوانی، بال‌های بزرگ و کشیده، پنجه‌های پرنده‌وار و اندام انتهایی حیوانی است که در مرکز ترکیب قرار گرفته و بخش عمده سطح داخلی ظرف را اشغال کرده است. پیوند اندام موجود با اسلیمی‌ها و پیچک‌های گیاهی و همچنین ترکیب‌بندی متراکم و پرکننده، از ویژگی‌های مهم ساختار بصری اثر به شمار می‌رود. پژوهش با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و روش تطبیقی، ویژگی‌های شمایل‌نگارانه موجود را با سنت بازنمایی موجودات ترکیبی در هنر ایران پیش از اسلام و تداوم آن‌ها در هنر اسلامی مقایسه می‌کند. نتایج اولیه نشان می‌دهد که نقش موجود در کاسه مراغه را می‌توان نمونه‌ای از تداوم یک سنت تصویری کهن دانست که در بستر هنر ایلخانی، بدون بازتولید عین‌به‌عین نمونه‌های پیشین، با عناصر تزئینی و ساختار بصری متناسب با هنر سفالگری این دوره بازآفرینی شده است. از این منظر، کاسه مورد مطالعه نمونه‌ای قابل توجه از ظرفیت هنر ایلخانی در بازخوانی و ترکیب میراث تصویری گذشته با زبان هنری زمانه خود است.
کلمات کلیدی : اسفنکس هنر ایلخانی سفال ایلخانی هنر پیش از اسلام بازآفرینی نقش‌مایه موزه تخصصی ایلخانی مراغه
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : هنرهای صناعی، تجسمی و کاربردی، پژوهش و مطالعات هنر (کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته
آدرس وب سایت کنفرانس : icaeu.ir
کد IOI مقاله : AAHE-ACZBZC
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHE-ACZBZC
سایر مقالات ارائه دهنده
- زنده‌نمایی نقوش حیوانی در سفال ایلخانی: تحلیلی بر پویایی دورانی، تداوم حیات و بازتاب فرهنگ تصویری مغولی
- چهره‌پردازی در سفال ایلخانی: تحلیلی تاریخی بر بستر تداوم و تحول تصویری در ایران قرن هفتم و هشتم هجری
- بازنمایی اسب در هنر ساسانی و ایلخانی: تحلیل تطبیقی یک کاسه سفالی از موزه تخصصی ایلخانی مراغه با تأکید بر تداوم و بازآفرینی نقوش پیش از اسلام
- از وحی تا فضا: تجلی مفاهیم قرآنی در معماری و تزیینات معماری اسلامی
- تداوم و بازآفرینی اسفنکس در هنر ایران: تحلیل تطبیقی یک کاسه سفالین ایلخانی از موزه تخصصی ایلخانی مراغه
سایر مقالات محل انتشار
- تحلیلی جامع بر مهندسی ارزش در پروژه های پل عابر پیاده مطالعه موردی : پل طبیعت تهران
- معماری بیوفیلیک: پیوند دوباره طبیعت و انسان در محیط‌های ساخته‌شده برای ارتقای سلامت
- بررسی روش‌های کنترل و رفتارنگاری تونل به کمک ابزاربندی
- تحلیل ژئوتکنیکی سازه‌های زیرزمینی
- ارزیابی سیستم‌های ابزاربندی و رفتارنگاری در پایش پایداری معادن روباز
- توسعه رویکرد جامع شاخص های پایداری مدیریت پروژه از طریق فن تحلیل شکاف (مورد مطالعه: پروژه های ساخت و ساز بوشهر و فارس)
- The Role of Smart Buildings in Mitigating the Energy Performance Gap and Achieving Environmental Sustainability
- بررسی پتانسیل چاپ سه‌بعدی در ساخت اجزای معماری با پیچیدگی بالا
- تحلیل سیستماتیک روش‌های رفتارنگاری و پایش ایمنی سدهای خاکی با استفاده از داده‌های ابزار دقیق
- ارزیابی تأثیر افزودنی پلاستیک های بازیافتی(PET) بر مقاومت روسازی آسفالتی در برابر شلشدگی ناشی از رطوبت
- زهدان‌ها و پراکسی‌های طراحی دیجیتال: چارچوبی برای نوآوری در فرآیندهای طراحی معماری
- شیطان نگاري در روایت هبوط آدم و حوا در کتب مقدس بر اساس نظریه ترامتنیت ژراژ ژنت
- بررسی رابطه هوش مصنوعی و مورفولوژی شهری
- بررسی تاثیر فرم های معماری و فناوری های پیشرفته مواد در طراحی لباس و پارچه با رویکرد پیوند هنر و فناوری
- «بررسی تأثیر عوامل محیطی بر فضای درمانی: تحلیل روان‌شناختی رفتار و احساسات بیماران»