مقایسه ی تطبیقی الگوهای انسانی رایج در معماری مدرن و پست مدرن در غرب با تأکید بر آرای زیگموند فروید و میشل فوکو درباره جنسیت

ساریه زارعیان¹

چکیده :
الگوهای انسانی در معماری با عنوان مدل یا انسان کامل واجد مؤلفه های سازنده ای چون هویت انسانی، معنابخشی به فضا و مقیاس دهی به مکان می باشد که در یک استمرار تاریخی شکل گرفته اند و در عین پویایی و اثربخشی، خود را در اشکال کالبدی معماری و اغلب به شکل پیکر مردانه متبلور می سازد. جهان امروز شاهد تحولاتی است که دامنه ی تأثیر آن بسیار گسترده است که از جمله ی آنها می توان به پدیده ی مدرنیسم و پست مدرنیسم اشاره کرد. این دو پدیده بیشترین تأثیر را در حوزه های اجتماعی از جمله بر مقوله ی جنسیت و خلق معیارهای جنسیتی در معماری داشته است. پژوهش حاضر با مطالعه ی مبانی نظری مدرن و پست مدرن، ویژگی های خوانش جنسیتی از انسان و الگوهای انسانی را در دو مکتب مورد بحث، تحلیل، واکاوی و مورد قیاس قرار داده است. در این میان مقوله ی جنسیت و انسان نیز با الهام از آرای نظریه پردازان مؤثری چون فروید و فوکو، که به طور کاملاً متفاوت تحلیل شده و بررسی شده است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی مفهوم جنسیت و همچنین روند خلق الگوهای انسانی، به روش تحلیل محتوا و با استفاده از تدابیر تحلیلی- مقایسه ای در دوره ی مدرن و پس از مدرن می باشد. از این رو ابتدا نظریات اندیشمندان تأثیرگذار در رابطه با جنسیت بررسی می شود، سپس نحوه ی تجلی این اندیشه ها در ساحت معماری، طی دو دوره مورد تحلیل قرار می گیرد. در پایان بر مبنای چارچوب نظری، معیارهای جنسیتی در معماری و تأثیر آن بر ظهور الگوهای انسانی طی دوره های تاریخی تدقیق می شود. گرچه قیاس ترسیمی معماران میان اجزای معماری و بدن انسان با دیدگاه انتزاعی هنرمندان همخوانی دارد، اما براساس یافته های این پژوهش و از طریق بازخوانی متون معماری می توان چنین استدلال کرد که معماری با نادیده گرفتن و حذف زن و طرد بدن او، دارای ماهیت جنسیتی در تاریخ، نظریه و طراحی شده است.

کلمات کلیدی : الگوی انسانی جنسیت معماری مدرن معماری پست مدرن

---

زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : فرهنگ، جامعه شناسی و روانشناسی شهری
محل انتشار : کنفرانس ملی معماری، عمران، شهرسازی و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب
آدرس وب سایت کنفرانس : icacu.ir
کد IOI مقاله : XDZC-FEFKE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XDZC-FEFKE
نمایش چکیده انگلیسی : https://isnac.ir/SA/XDZC-FEFKE

سایر مقالات ارائه دهنده

1. بدن سیاسی در فضای جنسیتی. نمونه موردی مقایسه ی معماری دوران سنتی (دوران قاجار)و معماری مدرن در ایران
2. مقایسه ی تطبیقی الگوهای انسانی رایج در معماری مدرن و پست مدرن در غرب با تأکید بر آرای زیگموند فروید و میشل فوکو درباره جنسیت
3. Analysis of Symbolic Architecture in the Pahlavi Era: Decoding Nationalism through Monumental Structuresو case study: monuments of Tehran in the first Pahlavi era
4. From Concept to Creation: Enhancing Architectural Design with Phenomenological Understanding of Place
5. Gendered Approaches to Urban Public Spaces in Iran: An Analytical Study
6. Transparency in Iranian Architecture: From Matter to Spirit. Case study: Hasht Behesht Palace and Imam Mosque of Isfahan in Iran)
7. The Influence of Architectural Principles on Social Control and Cultural Diversity: A Gramscian Critique

سایر مقالات محل انتشار

1. بازآفرینی بافت‌های تاریخی شهری با رویکرد هویت مبنا (نمونه موردی: منطقه 12 شهر تهران)
2. بررسی خصوصیات و ویژگی¬های کاخ¬های دوران صفوی بر اساس منابع مکتوب سفرنامه شاردن
3. معماری فیگوراتیو در ایران و ویژگی ها وتاثیرات آن از کشورهای غربی در دوران مدرن و نوگرا
4. بررسی مدارس علوم دینی با رویکرد هویت ایرانی-اسلامی شهر تبریز
5. بررسی نقش نمادین آینه کاری در بناهای مذهبی ایران با تاکید بر جایگاه معنایی آینه در ادبیات عرفانی
6. بازشناسی تحلیلی معماری مساجد دوره تیموری ایران با تأکید بر هندسه، همجواری و سازماندهی فضایی، نمونه موردی: مسجد گوهرشاد مشهد
7. بازشناسی معماری اقلیمی خانه های دوره قاجار ایران (نمونه موردی خانه بروجردی ها در کاشان)
8. بررسي تمديد مدت پيمان بر اثر تاخير در پرداختهاي مالي با رويكرد تحليل نواقص و ابهامات بخشنامه 5090
9. بررسی بازطراحی میدان شهری باتوجه به رویکرد کیفیت محیط
10. بازخواني مؤلفه هاي مؤثر در معماری فضاهاي جمعي-آييني مبتني بر حكمت هنر و معماری اسلامي
11. نقش آموزش معماری در نحوه شکل¬گیری سبک التقاطی نئوکلاسیک رومی در طراحی نمای ساختمان¬های مسکونی در تهران
12. پیاده در شهر، چرا و چگونه؟ (با بررسی تئوری ها و تجارب داخلی و خارجی)
13. بازسازی و تغییر کاربری کاخ مادر چالوس به فرهنگسرا با رویکرد حس تعلق به مکان
14. سرمشق های پیشگیرانه از حریق و حوادث در بنا و بافت های فرهنگی - تاریخی
15. تاثیر شهرگرایی بایوفیلیک بر منافع اقتصادی - اجتماعی شهرها و بیانیه گام دوم انقلاب