پهنه‌بندی خطر سیل‌خیزی در حوضه آبریز هیرچای با استفاده از مدل‌ تحلیل شبکه‌ای (ANP)

رویا فرزانه¹ عقیل مددی² صیاد اصغری سراسکانرود³

چکیده :
مناطق کوهستانی شمال غرب کشور به دلیل توپوگرافی خاص خود و بارش تقریبا مناسب طی سال و به خصوص در فصل بهار، از جمله مناطق مستعد وقوع مخاطره سیل هستند. پژوهش حاضر با هدف تهیه نقشه پهنه‌بندی خطر وقوع سیلاب در حوضه آبریز هیرچای در استان اردبیل انجام گرفته است. برای تهیه نقشه پهنه‌بندی خطر وقوع سیلاب از 11 معیار مؤثر در وقوع این پدیده استفاده شده است که عبارتند از: فاصله از آبراهه، شماره منحنی، تراکم زهکشی، شیب، جهت شیب، ارتفاع، تحدب زمین، پوشش‌گیاهی، کاربری اراضی، نوع سازند و نوع خاک. به منظور وزن‌دهی معیارها در پژوهش حاضر از روش تحلیل شبکه‌ای (ANP) و منطق فازی استفاده شد. نتایج نهایی به دست آمده از تحقیق نشان داد که به ترتیب معیار فاصله از آبراهه، پوشش گیاهی، شیب و کاربری اراضی با ضریب وزنی 329/0، 158/0، 138/0 و 133/0 با توجه به کنترل زیادی که بر میزان و چگونگی تخلیه رواناب از سطح حوضه دارند، از بیشترین میزان اهمیت و تاثیر برخوردار هستند. در نهایت با تلفیق این لایه‌ها در محیط GIS نقشه پهنه‌بندی به دست آمد. حوضه مورد مطالعه با توجه به مساحت پهنه‌های مستعد سیل‌خیزی به 5 کلاس بسیار زیاد، زیاد، متوسط، کم و بسیار کم تقسیم بندی شده است که قسمت‌های با استعداد سیل‌خیزی بسیار زیاد و زیاد به‌ترتیب 36 و 31 درصد و قسمت¬های با استعداد بسیار کم و کم 7 و 11 درصد از مساحت حوضه را به خود اختصاص داده‌اند. طبق نتایج حاصل از تحقیق، قسمت‌های شمالی و مرکزی و جنوب غربی با توجه به نزدیکی به آبراهه اصلی، شیب کم، تراکم زهکشی بالا تراکم کم پوشش‌گیاهی و وجود مراتع که در اثر چرای بیش از حد باعث از بین رفتن پوشش گیاهی می‌شود بیش‌ترین خطر وقوع سیل را دارد که باید از ساخت و ساز در این مناطق خوداری و با استفاده از طرح‌های کاربری و ایجاد پوشش گیاهی خطر وقوع سیل را در این مناطق کاهش داد. در حالی که در بخش‌های جنوبی، جنوب شرقی و بخش‌هایی از حاشیه حوضه به دلیل پوشش‌گیاهی مناسب، دور بودن به آبراهه اصلی در معرض خطر سیلاب کمتری هستند.

کلمات کلیدی : سیلاب منطق فازی مدل anp gis هیرچای

---

زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مدیریت و کاربرد پسماند زیستی
محل انتشار : دومین کنفرانس ملی مدیریت سبز پسماند
آدرس وب سایت کنفرانس : gmbtuma.ir/2nd
کد IOI مقاله : XDHG-HBFBE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XDHG-HBFBE

سایر مقالات ارائه دهنده

1. تأثیر به‏کارگیری شیوه‏های نوین در ارتقاء اثربخشی برنامه‏های آموزش ضمن خدمت از دیدگاه کارکنان بانک ملی اداره امور شعب غرب تهران
2. بررسی تورش¬های رفتاری در تصميمات سرمايه¬گذاران با تاکيد بر نقش تجربه سرمايه گذاری: مطالعه موردی تالار منطقه ای تبريز
3. Reviews residual income as a measure of the quality of the new evaluation dividends of listed companies in Tehran Stock Exchange
4. مروری بر ادبیات حسابداری اسلامی و تاثیر ابزارهای مالی موجود بر نظام بانکی ایران
5. بررسي رابطه‌ي بين نقد شوندگي دارائي‌ها ونقد شوندگي سهام در بورس اوراق بهادار تهران
6. احیای مفهوم اسلامی در معماری ایرانی (نمونه موردی: موزه های معاصر تهران)
7. نقش پتاسیم در فیزیولوژی پس از برداشت محصولات باغبانی
8. رویکردهای برنامه‌ای توسعه مسکن در مورد اقشار کم‌درآمد شهری در ایران
9. بررسی تطبیقی اصول روانشناسی گشتالت در آثار معماران معاصر (نمونه موردی: لوکوربوزیه)
10. تحلیل و بررسی نقش معماری جهت ارتقا سلامت معنوی
11. نقش گردشگری شهری در توسعه اقتصادی پایدار
12. ناخودآگاه جمعی و پهنه¬های زمانی
13. نقش انرژی خورشیدی در توسعه پایدار بخش مسکن با بررسی موردی گرمایش خورشیدی ایستا (جذب مستقیم و فضای خورشیدی)
14. آرمانشهر در عرصه دین
15. valep.arch@gmail.com -

سایر مقالات محل انتشار

1. تاثیر پرایمینگ و فرسودگی بر روی صفات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی بذر لوبیا رقم صدری Phaseolus Vulgaris (L.)
2. بررسی جیره پذیری میوه ها با هدف طراحی سامانه پرتابل مدیریت پسماند میوه و تره بار
3. بررسی جیره پذیری سبزیجات و صیفی جات با هدف طراحی سامانه پرتابل مدیریت پسماند میوه و تره بار
4. تعيين ويژگي‌هاي فيزيكي و ارزش غذايي ضايعات قارچ دكمه‌اي خوراكي
5. ویژیگی‌های فیزیکوشیمیایی و تولید گاز پسماند باغی پوسته بادام درختی
6. تاثیر پسماند کمپوست قارچ بر خصوصیات رشد گونه‌ Vicia villosa
7. بررسی اثر کمپوست زباله شهری بر رشد گونه‌ Vicia villosa در محیط گلخانه‌ای
8. بررسی اثر دفعات بازیافت کاغذ باطله چاپ و تحریر بر ویژگیهاي خمیر بازیافتی حاصل از آن
9. مطالعه رشد، عملكرد و اجزاي عملكرد و تجمع نيترات در ارقام سيب¬زميني تحت تاثير سطوح مختلف كود نيتروژن در منطقه سراب
10. بررسی تاثیر سطوح کود نیتروژن بر صفات کیفی و کارآیی زراعی کود ارقام سیب-زمینی
11. مروری بر ارزیابی چرخه عمر بتن ژئوپلیمری جهت دستیابی به توسعه پایدار
12. استفاده از روش های آماری جهت مدل‌سازي پسماندهای چوبی
13. برآورد پسماندهای چوبی درشت در جنگل
14. تجزیه و تحلیل مالی پسماندهای چوبی در جنگل
15. تاثیر استفاده از لجن فعال تیمار شده بر ویژگی¬های مقاومتی بیوکامپوزیت سبز