خانۀ مجتهدی (تبریز: دورۀ قاجار - اوایل پهلوی اول)

امید شاطری وایقان¹ محمد دبدبه²

چکیده :
الگوی معماری خانه‌‌های قاجاری در شهر تبریز یکی از الگوهای عملکردی و ساختاری ژرف‌‌مندانۀ معماری ایرانی با سبک سنتی بوده که می‌‌توان تنها در این دورۀ تاریخی ارزشمند قاجاری با موتیف‌‌های به‌‌کار گرفته شده از دوره‌‌های قبل از معماری ایرانی – اسلامی و نفوذ فرهنگ غرب به ایران توصیف کرد. به‌‌طور خلاصه دورۀ قاجار را می‌‌توان با خانه‌‌های تاریخی در بازۀ زمانی سلطنت قاجاریه به‌‌عنوان مهد خانه‌‌سازی – خانه‌‌ساختاری در ایران سرآغاز رسمی خانه بیان نمود. هم‌‌چنین این خانه‌‌های با تداعی هنر‌‌های گذشته برای انسان یک نوع موضوعی خاص برای او می‌‌باشد و قابل توصیف نیست به‌‌بیان دیگر می‌‌توان گفت روح انسان با قرار گرفتن در فضاهای مجموعه‌‌های تاریخی خانه‌‌های قاجاری یک نوع آرامش و حس هویتی کهن در وجود این فضاها احساس و مورد احترام در این محیط‌‌ها با آفرینش ذهنی انسان قرار خواهد گرفت. روش تحقیق در پژوهش حاضر با به‌‌کارگیری استفاده مثبت و کارآمد از رویکرد روش توصیفی – تحلیلی، با تجزیه‌‌و‌‌تحلیل سیر ساختاری و عملکردی در خانه‌‌‌‌های قاجار به‌‌خصوص خانۀ مجتهدی مورد ارزیابی و با استفاده از تدبیر مطالعۀ کتابخانه‌‌‌‌ای و اسنادی داده‌‌‌‌ها استخراج گردیده برخوردار می‌‌باشد. بنابراین تصویر خانه‌‌‌‌های قاجار در ذهن انسان می‌‌تواند در زندگی امروزی انسان فرآیندی مؤثر و بسیار تأثیرگذار باشد هم‌‌چنین انطباق‌‌های سازگار امری هویتی برای جامعه و میراث ملی از این ابنیه‌‌های منحصربه‌‌فرد با قابلیت‌‌های خارق‌‌العاده و ارزشمند بوده چراکه توجه به این ابنیه‌‌ها گامی برای رشد کمال انسانی خوادهد بود و تبیینی برای باززنده‌‌سازی و احیاء و مرمت از بناهای ارزشمند در جهت تعالی انسان ایرانی برای کشف هویت‌‌های پایدار برای آدمی خواهد شد.

کلمات کلیدی : خانه‌‌های قاجاری تبریز معماری ایرانی خانۀ مجتهدی

---

زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : دومین کنگره عمران،معماری وشهرسازی آسیا/ مهندسی معماری و توسعه پایدار
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و دومین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا
آدرس وب سایت کنفرانس : 5icrsie.com
کد IOI مقاله : XCAA-EEFHH
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XCAA-EEFHH

سایر مقالات ارائه دهنده

1. تاثیر انطباق کاربری بر معماری داخلی (طرح انطباق کاربری خانه تاریخی حاج شیخ تبریز به هتل بوتیک)
2. بررسی ارزش ها، تهدیدها و فرصت های میراث فرهنگی در احیاء و کاربری های قابل تخصیص در انطباق کاربری بناهای تاریخی
3. مرمت و احیاء بناهای تاریخی (محدودۀ شهری)
4. روند احیاء بافت‌‌های فرسودۀ شهری
5. سیر وجودی باغ فین کاشان از مظهر معماری
6. خانۀ مجتهدی (تبریز: دورۀ قاجار - اوایل پهلوی اول)
7. بررسی کلی معماری پایدار در رابطه با توسعۀ پایداری
8. مبانی شناخت رنگ در طراحی داخلی
9. فلسفه و معماری
10. گستره تطور هویت و معنای‌مکان در معماری‌داخلی
11. نقش روشنایی هوشمند در تعالی معماری‌داخلی فضاهای اداری آینده با رویکرد توسعۀ پایدار فرهنگی و شهر خلاق
12. چشم‌انداز آینده‌نگرانه در طراحی مجتمع‌های مسکونی کلان‌شهر تبریز با رویکرد معماری بیوفیلیک و توسعۀ پایدار فرهنگی

سایر مقالات محل انتشار

1. تاثیر سلسله مراتب در خانه های ایرانی با تاکید بر محرمیت (نمونه موردی: خانه وثوق الدوله و ویلای مهرشهر کرج)
2. ناحیه¬بندی توزیع پوشش گیاهی در ایران مرکزی با استفاده از شاخص NDVI
3. بررسی پهنای باند مورد نیاز خدمات الکترونیکی کشاورزی، آموزش، سلامت و بانکی در حوزه USO
4. بررسی و تحلیل اقلیم های آسایش جهت کاربرد در مدیریت مناطق تحت حفاظت
5. بررسی نقش شهر میانی در تعادل بخشی به سازمان فضایی منطقه ای
6. انسجام اجتماعی از منظر معماری؛ و نقش آن درتحقق شهرهوشمندپایدار
7. مقایسه تطبیقی نشانه خورشید در گرافیک محیطی ایران در دهه۹۰ هجری شمسی
8. بررسی اصول معماری پایدار در طراحی مراکز گردشگری
9. نقش مدیریت شهری در ایجاد شهر پایدار
10. اصول ایجاد شهر پایدار با بهره گیری از برنامه ریزی راهبردی انرژی
11. تاثیر عوامل نامحسوس بر سلامت روان ساکنین در مجموعه های مسکونی
12. بررسی طراحی فضاهای تفریحی و فرهنگی با رویکرد اکوسیستم شهری
13. بررسی مفهوم پیاده راه در شهر باهدف ایجاد تعاملات مردمی
14. امنیت در فضاهای شهری با رویکرد فرهنگی
15. ارزیابی و چگونگی تاثیر گذاری معماری سبز و سیستم هوشمند بر کاهش دمای محیط و صرفه جویی انرژی