تبیین مؤلفه های بعد کالبدی فضای شهری و کاربست آن در طراحی شهری

مسعود علیمردانی¹ کسری کتاب اللهی²

چکیده :
توجهِ مباحث طراحی شهری، از بحثِ فضای شهری در سال های آغازینِ ایجاد این رشته (1960)، به مباحث زیست-محیطی، ادراکی و اجتماعی در دهه¬های بعد تا به امروز، منعطف شده است. در کشور ایران نیز، گرایش به این مباحث، مورد استقبال قرار گرفته است و موضوعات اکثر طرح ها، پروژه ها و خصوصاً رساله های دانشجویی به آن ها اختصاص یافته است. این مباحث چند دهه اخیر در کانون توجهات قرار گرفته و به سبب آن، ابعاد مهمِ دیگری همچون بعد کالبدی، به حاشیه رانده شده اند. این موارد سبب شده که بی توجهی به بعد کالبدی، یکی از مشکلات طراحی شهری امروز بحساب آید و از سوی دیگر مباحثی نیز که در کانون توجهات هستند، بصورت منفعل، و سطحی نگرانه، مورد استفاده قرار گیرند. از طرفی یکی از مشکلات بعد کالبدی، عدم وجود مؤلفه های مشخص در استفاده از آن در طراحی شهری می باشد. بنابراین لازم است که پژوهشی در زمینه بعد کالبدی صورت گیرد، تا مؤلفه های آن تبیین گردد و بتوان تصور روشن و صریحی از این بعد، بدست داد و نهایتاً با کاربستِ آن در طراحی شهری و حوزه عمل آن (یعنی فضاهای شهری)، بتوان الگوی مناسبی برای طراحی، ارائه نمود. با توجه به اینکه فضای شهری پس از محیط خانوادگی و کاری، بیشترین تأثیر را بر سلامت و زندگی شهروندان داشته و همه شمول است، لذا پارک شهری به عنوان نمونه ای از فضای شهری، که شهروندان با آن در ارتباطند، به عنوان نمونه مطالعاتی، انتخاب گردید. و هدف پژوهش، تبیین مؤلفه های بعد کالبدی فضای شهری و بهره گیری از آن ها در طراحی شهری است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و توسعه ای بوده، و از نظر روش، تحقیقی- تحلیلی- توصیفی می-باشد. پس از بررسی اسنادی و کتابخانه ای، مفهوم فضای شهری و ابعاد کالبدی بیان گردید و مدل مفهومی پژوهش استخراج شد. پس از سنجش وضعیت نمونه مطالعاتی، براساس مؤلفه های بعد کالبدی، معیارهای طراحی، بومی سازی شد و براساس آن، الگوی طراحی در قالب ایدئوگرام و یک سکانس از پارک با جزئیات، ارائه گردید. در پایان صحت فرضیه و پاسخ سوالات پژوهش در قالب نتیجه گیری ارائه شد.

کلمات کلیدی : فضای شهری بعد کالبدی الگوی طراحی

---

زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : برنامه ریزی ، مدیریت و طراحی شهری
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در عمران، معماری و شهرسازی
آدرس وب سایت کنفرانس : 2cauconf.com
کد IOI مقاله : XYZA-ZZZEC
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XYZA-ZZZEC
نمایش چکیده انگلیسی : https://isnac.ir/SA/XYZA-ZZZEC

سایر مقالات ارائه دهنده

1. تبیین مؤلفه های بعد کالبدی فضای شهری و کاربست آن در طراحی شهری
2. بررسی سیر دگردیسی کالبدی و چرخش فرهنگی در محله¬های تاریخی نمونة موردی: محلة سنگلج در شهر تهران
3. چگونگی حصول کمال در آرمانشهر مولانا (با نگاهی به مثنوی معنوی)
4. دیالکتیک قِرابت و غِرابت در برنامه¬ریزی توسعة شهری در دورة پاندمی کوئید-19
5. بررسی تأثیرگذاری علومِ رفتاری در بازتولید فضاهای شهری انسان مدار
6. مروری بر تأثیرات طرح منظر محله ای در ساختار کالبدی و اقتصاد ساکنین محله های تاریخی (مطالعه موردی: محله سنگلج تهران)
7. شهر سالم؛ رویکردی نوین در بازاندیشی به ساختار شهر و زیست ساکنین
8. تفسیر مفهوم کولاژ شهر و زیبایی‌شناسی کانت مبتنی بر مبنای نظریه اعتباریات علامه طباطبایی

سایر مقالات محل انتشار

1. بام سبز ، معماری پایداری ، و مصالح سبز وکاربرد آن در جهت کاهش مصرف انرژی
2. بهینه سازی مصرف انرژی در ساختمان(پنجره دوحداره)
3. بررسی تأثیر حالات نفسانی کاربر بر انتخاب رنگ در فضای داخلی مسکونی
4. بررسی عناصر کالبدی در باغ های تخت ایران ؛ مطالعه موردی باغ تخت قصر قجر و باغ شازده ماهان کرمان
5. ارزیابی آسایش حرارتی اقلیمی براساس شاخص های ماهانی و اوانز و زیست اقلیمی جهت دستیابی به معماری پایدار نمونه مورد مطالعه : شهر همدان
6. معماري همساز با اقلیم با تاکید بر مجتمع هاي مسکونی
7. (برنامه ریزی معماری استفاده بهینه از نور روز در کلاس درس مدارس) نمونه موردی:دبستان مجتمع آموزشی هدایت قم
8. نگاهی به معماری بومی در اقلیم گرم و مرطوب (سواحل جنوبی ایران)
9. تحلیل و ارزیابی شاخص های پویایی در فضاهای شهری
10. سیستم ساختمانی ترونکو، روشی نوین در معماری پایدار
11. A Study on Sediment Settling Pattern in the Reservoir of Shahid Rajaie Dam by Using Observed Data & Empirical Methods
12. علل بروز تخلفات مهندسی ساختمان در شهر ایلام
13. Investigation of the Seismic Behavior of the Coupled Shear Walls
14. بررسی تاثیر طبیعت بر تعاملات اجتماعی در میدان های شهری (نمونه های موردی: میدان های شهر تهران)
15. بررسی برج های خورشیدی در قالب معماری پایدار