بررسي تطبيقي بنيان مشترک ادبيات منظوم و هنرمعماری در شعر حافظ و حرم مطهر رضوی

ملیکا علی زاده حسن آبادی1

چکیده :
عرصه هنر قدسی به یک حقيقت باطنی نظر دارد و پیرامون مضمون اصلی عشق شکل می گیرد. عشقی که تنها نقطه رسیدن به قرار و امنیت، و اوج وحدت در گستره هستی می باشد، حال چه در جوار سرورمان حضرت علی ابن موسی الرضا(ع) باشیم یا در اشعار حافظ به جستجوی آن بپردازیم. این مقاله بدنبال آن است تا به جستجوی بنيان مشترک ادبيات منظوم و هنر معماری در شعر حافظ و حرم مطهر رضوی بپردازد. غزل حافظ با شروع خوش است خلوت اگر یار یار من باشد مبنای کار قرار گرفته و با فضاهای قدسي حرم تطبیق داده می شود. هدف از این کار، جستنِ نمودهای حس وحدت در فضاهای این دو اثر روحانی و رسیدن به مضمون اصلی معشوق ازلی می باشد. روش کار بررسی و تحلیل نشانه ها و نمادها ( روش تحلیل محتوا و استدلال منطقی) است. آنچه در فضای قدسی حرم به چشم می خورد: مرکزیت و محوریت داشتن حرم، پيوند بين فضاهاي بيروني و دروني بصورتی که حرکت از هر سویی، بسوی نقطه واحد می باشد، فضاهای معنادار و هماواز دریک پیکره واحد، معنویت جاری در فضای حرم و حس امنیت، آثار هنري و تزيينات موجود به عنوان عناصر بصري تاثیرگذار و هماهنگ در جهت عروج روحانی و رعایت نظم، تناسبات، فرم و رنگ در تزئینات می باشد و شعر حافظ دارای موسیقی و وزن ، ابیات مستقل معنادار در یک پیکره واحد،کلمات مرتبط با معانی و تکرار آهنگین کلمات است که همگی به اشارات غیر کلامی برمی گردد. برآیند ارتباط و تطبیق بنیان مشترک بین دو اثر به برداشتِ مرکزیت و محوریت داشتن حضرت یار، استغناء معنوی، درک حقیقت باطنی، اشارت عشق تا پیوستن به اصل و مقام تسلیم و رضا در قالب مرکزگرایی، قاعده مندی و انطباق پذیری فضا اشاره دارد، که روح وحدت در کثرت را معنا می سازد. هنر قدسی، تجلی ذات یگانه پروردگار است چه در کلام باشد و چه با زبان معماری بیان گردد.

کلمات کلیدی : فضای حرم مطهر هنرمعماری شعر حافظ وحدت در کثرت حقیقت باطنی عشق


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : معماری و گرافیک
محل انتشار : کنفرانس عمران، معماری و شهرسازی کشور های جهان اسلام
آدرس وب سایت کنفرانس : cau2018.ir
کد IOI مقاله : XACB-CEFDK
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XACB-CEFDK

سایر مقالات محل انتشار
  1. تاثیر تراکم ساختمانی بر منظر شهری با تاکید بر مولفه های پایداری (نمونه موردی: محله امامت مشهد)
  2. نگرش راهبردی به زنجیره و شبکه تامین در سازمان های پروژه محور
  3. ارزیابی مقاومت قاب های فولادی با انواع مهاربندی زانویی دربرابر خرابی پیشرونده با استفاده از تحلیل مسیر جایگزین استاتیکی غیرخطی
  4. مقایسه توان کاهش آلودگی های کربنی در گیاهان بومی و غیربومی منطقه عسلویه با استفاده از روش ترسیب کربن آلی خاک
  5. ارزیابی مقاومت قاب های فولادی با انواع مهاربندی زانویی در برابر خرابی پیشرونده با استفاده از تحلیل مسیر جایگزین دینامیکی غیرخطی
  6. بررسی سفالینه های زرین فام با تاکید بر بازشناسی مفاهیم زیبایی شناختی عصر صفوی
  7. نقش اکوسیستم بر توسعه صنعت گردشگري وارزیابی عوامل موثر در مکان یابی آن (نمونه موردي:شهرستان تبریز)
  8. راهکارهایی در طراحی یک ساختمان عمومی جهت بهینه سازی مصرف انرژی در تهران
  9. سنجش میزان عدالت فضایی در توزیع مراکز فرهنگی- مذهبی (نمونه موردی: تربت‌جام)
  10. مقاوم سازی دیوار بنایی غیرمسلح در برابر بارهای انفجاری با استفاده از ورقهای کامپوزیتی شیشه-اپوکسی
  11. طراحی مرکز محله، گامی به سوی احیای نظام سکونتی محلات قدیمی(نمونه موردی: محله¬ی عودلاجان تهران)
  12. بررسی میزان تاثیرگذاری شرایط مختلف شمع بر کاهش نشست فونداسیون و تحلیل میزان کارایی شمع ها در بهبود این شرایط در خاک‌های آبرفتی
  13. مطالعه عددی اثر پارامتر های مکانیکی خاک بر میزان پایداری فونداسیون های مرکب
  14. شبیه سازی پارامترهای کیفی رودخانه های کارون و دز با استفاده از مدل شبیه سازی HEC-RAS
  15. تدوین استراتژی بهینه توسعه توریسم در راستای توسعه اقتصادی شهر ارومیه با استفاده از مدل Meta-SOWT