شفافسازی تفاوت مفهوم منظر حیاط و بام در تعامل با منظر طبیعی، از دیدگاه پدیدارشناسی هرمنوتیکی (نمونه موردی: خانه های سنتی شهر یزد)

فرزانه السادات دهقان¹

چکیده :
یکی از روش¬های مؤثر ارتقای کیفیت محیط، حضور و تعامل با فضاهای بازی چون حیاط و بام در خانه¬ها است. فهم تفاوت ساختار و مفاهیم حیاط و بام به عنوان دو فضای باز مؤثر در ارتقای کیفیت محیط زندگی افراد، به لحاظ نحوۀ تعاملشان با منظر طبیعی از چالش¬های موجود است. ارتقای کیفیت محیط زندگی افراد موجب ارتقای آرامش روانی و احساس رضایت افراد از محیط زندگی¬شان خواهد شد. ضعف شناخت مفاهیم و ساختار اصلی پدیده¬های بام و حیاط، معماران را در منجلاب بحران گمشدگی هویت و طراحی هدفمند این فضاهای باز کیفیت¬بخش گرفتار خواهد کرد. پیامدهای این گمشدگی¬ها درک ضعف کیفی در برخی از فضاهای باز خانه¬های معاصر، تقلید¬های ساده-انگارانه و سطحی از سلیقه¬های بی¬هویت است. بنظر می¬آید گاهی این تقلیدهای سطحی در پی جبران یک خلاء کیفی گمشده، و کسب احساس رضایت بیشتر از محیط زندگی، در فضا¬های باز خانه¬های امروزی¬اند. این مقاله سعی دارد تفاوت و شباهت پدیده¬هایی بنام حیاط و بام را در تعامل با منظر طبیعی و عناصر آن، به منظور فهم این دو پدیده، پدیدارشناسی و شفاف¬سازی کند. هدف کیفیت¬بخشی به محیط زندگی در خانه¬های معاصر، با فهم تفاوت معنای وجودی بام و حیاط در تعامل با منظر طبیعی و عناصر آن، در پیوند با هویت گذشته است. روش تحقیق این پژوهش از نوع کیفی به شیوۀ توصیفی-تحلیلی و پدیدارشناسی هرمنوتیک بر نمونه¬موردی خانه است. محتواهای متن به شیوۀ استقرا و قیاسی تحلیل شده است. نمونه موردی انتخاب شده خانه¬های بافت سنتی شهر یزد در منطقۀ تاریخی فهادان است. روش جمع¬آوری اطلاعات آن میدانی و اسنادی بوده است. نتایج نشان داد تفاوت اصلی منظر حیاط و بام در تعامل با منظر طبیعی و عناصر آن، در منطبق کردن حیاط در تعامل با منظر طبیعی متناسب با آرمان¬ها و نیازهای ذهنی و بازنمایی حقیقت ارزش¬ها و فرهنگ¬هاست. اما منظر بام بازنمایی واقعیتی حقیقی از منظر طبیعی است. فاصلۀ کانونی ارتباط سوبژه و ابژه (منظر طبیعی)، واگرا یا همگرا بودن تعامل با منظر طبیعی، خصوصی و نیمه¬خصوصی بودن فضا، گستره یا خرد بودن منظر طبیعی، بسیط یا تکه¬تکه بودن عناصر منظرساز، تفاوت حس لامسه و بویایی مکان، از تفاوت¬هایی¬ست که در ادراک محیط و برانگیختگی احساسات و هیجانات مختلف تأثیرگذار است. از شباهت¬های اصلی منظر حیاط و بام، اینست که معماری در خدمت تجلی هرچه بیشتر طبیعت و پیونددهندۀ انسان با آن به واسطۀ این مکان¬هاست. این مکان¬ها به واسطۀ پیوند حداکثری با طبیعت و اجازۀ حداقلی به ورود اختشاشات محرک حس از سوی هیاهوی شهر، زنده¬ترین، پویاترین و نوشونده¬ترین مکان¬های خانه ¬هستند. تعامل با این مکان¬ها، ترمیم¬کننده و ارتقادهندۀ حس آرامش، قوای مغزی و ادراکی است؛ که می¬توان این مناظر را پالایشگاه روحی و روانی خانه¬ها دانست.

کلمات کلیدی : منظر حیاط منظر بام تعامل با منظر طبیعی تفاوت مفاهیم وجودی هرمنوتیک

---

زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : منظر شهري پايدار و توسعه
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی
آدرس وب سایت کنفرانس : icarcau.com/3rd
کد IOI مقاله : AACC-AAGFKH
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AACC-AAGFKH
نمایش چکیده انگلیسی : https://isnac.ir/SA/AACC-AAGFKH

سایر مقالات ارائه دهنده

1. تأثیرات مخرب نگاه ابژکتیو و جزگرایانه بر منظر طبیعی و عناصر پایه‌ای منظر "نمونه موردی روستای نیاسر کاشان"
2. تأملی بر چیستی و توسعۀ کیفی مناظر طبیعی سلامت بخش (نمونه موردی: کوهریگ مهریز استان یزد، ایران)
3. تفحصی بر ارزشها و علت وجودی منظر اصیل باغ شاه بهشهر
4. شفافسازی تفاوت مفهوم منظر حیاط و بام در تعامل با منظر طبیعی، از دیدگاه پدیدارشناسی هرمنوتیکی (نمونه موردی: خانه های سنتی شهر یزد)

سایر مقالات محل انتشار

1. Integrating Smart Technology into Sustainable Architecture: Innovations, Benefits, and Future Prospects
2. Comparison of Germany s Sustainable Architecture Model with Other European Countries
3. حکمروایی شایسته و مشارکت مردمی در توسعه شهری پایدار
4. توسعه صنعت گردشگری در جهت توسعه پایدار شهری
5. بررسی پیامدهای انفجار و نشت گاز در مخازن جایگاه سوخت فرهنگیان آبادان
6. Emotional Sustainability and Place Attachment in Post-Industrial Parks: Duisburg Nord vs. High Line
7. فضا به‌ مثابه شخصیت؛ تبیین کارکردهای معنایی مکان در سینمای دراماتیک دهه شصت ایران (مطالعه موردی: فیلم مادر و اجاره‌نشین‌ها)
8. بررسی تاثیر رطوبت در معماری بومی مازندران
9. برنامه‌ریزی توسعه گردشگری خلاق در شهر گز با رویکرد ارتقای سرزندگی مورد مطالعه: شهر گز
10. سنجش و ارزیابی میزان تحقق‌پذیری طرح‌های هادی روستایی (مطالعه موردی: روستای قلعه رَش شهرستان سردشت)
11. سطح بندی سکونتگاه های روستایی و تعیین عوامل مؤثر بر توسعه آنها (مطالعه موردی: شهرستان قزوین)
12. راهکارهای برون رفت از بحران سیلاب در استان سیستان و بلوچستان
13. تأثیر اقلیم سردکوهستانی بر طراحی معماری پایدار: راهکارها و چالش‌ها در طراحی سازگار با شرایط جوی مختلف
14. تحلیلی بر نقش باغموزهها در توسعه گردشگری
15. Designing multi-purpose furniture for post-disaster temporary shelters and small houses