شناسايي الگوهاي شكلي شناشير در كشورهاي مختلف

محمدمهدي مولائي¹ سارا شايسته²

چکیده :
شناشیر به‌عنوان یکی از ویژگی‌های متمایز معماری سنتی ایران ، نقشی اساسی در پاسخ به نیازهای اقلیمی و فرهنگی مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری ایفا می‌کند. این عنصر معماری علاوه بر بهبود شرایط تهویه طبیعی و کنترل تابش آفتاب، به‌عنوان نمادی از هویت فرهنگی منطقه نیز شناخته می‌شود. در کشورهای عربی مانند عربستان ، سوریه ، یمن و مصر، سازه‌های مشابهی با نام روشندان و مشربیه وجود دارد که با نقوش هندسی تزئین شده‌اند. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی-مقایسه‌ای انجام‌شده و تلاش دارد تا شناشیرهای بوشهر را با نمونه‌های مشابه در کشورهای عربی مانند روشندان‌های عربستان، مشربیه‌های مصر و حوزه خلیج‌فارس از منظر ویژگی‌های ساختاری، تزئیناتی ، شکلی و استقراری مقایسه کند. در گام نخست، الگوهای شکلی و ساختاری این سازه‌ها شناسایی‌شده و سپس بر اساس داده‌های جمع‌آوری‌شده از منابع کتابخانه‌ای و مقالات علمی معتبر، تحلیل تطبیقی صورت گرفته است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که شناشیرها به‌طورکلی علاوه بر ایفای نقش اقلیمی، در حفظ حریم خصوصی، ایجاد سایه و تقویت زیبایی بصری معماری منطقه مؤثر بوده‌اند. شناشیرهای بوشهر به دلیل طراحی ساده‌تر و استفاده از چوب به‌عنوان مصالح اصلی، عملکردی‌تر بوده‌اند، درحالی‌که مشربیه‌های مصر و روشندان‌های عربستان با تزئینات پیچیده‌تر، بیشتر بر جنبه‌های زیباشناختی و فرهنگی تأکید داشته‌اند. شناشیرهای بوشهر اغلب به صورت نیمه باز هستند درحالی که روشندان ها و مشربیه ها اغلب بسته هستند. این مقایسه تطبیقی نشان می‌دهد که شناشیرها می‌توانند الگویی الهام‌بخش برای طراحی‌های پایدار در معماری معاصر باشند و در کاهش مصرف انرژی و تقویت هویت فرهنگی مناطق گرمسیری نقش قابل‌توجهی ایفا کنند.

کلمات کلیدی : شناشیر مشربیه روشندان معماری سنتی بوشهر اقلیم گرمسیری

---

زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس سالانه معماری، شهرسازی، هنر، طراحی صنعتی، ساخت و فناوری حکمت بنیان
آدرس وب سایت کنفرانس : icahu.com
کد IOI مقاله : XKHB-AAZDDF
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XKHB-AAZDDF

سایر مقالات ارائه دهنده

1. شناسايي الگوهاي شكلي شناشير در كشورهاي مختلف
2. بررسی عملکرد گرمایشی گلخانه خورشیدی در اقلیم سرد به منظور بهینه سازی گلخانه در ساختمان های مسکونی ( مطالعه موردی: شهر همدان)
3. طراحی و ارزیابی یک چارچوب تعاملی مبتنی بر هوش مصنوعی مولد برای تولید، ارزیابی و بهبود تدریجی فرم ساختمان‌های بلندمرتبه
4. تحلیل تطبیقی عملکرد ابزارهای هوش مصنوعی مولد در فرآیند تولید، ارزیابی و بهینه‌سازی فرم ساختمان‌های بلندمرتبه

سایر مقالات محل انتشار

1. بررسی مدرنیته شدن معماری و شهرسازی
2. بررسی وضعیت و بحران هویت در معماری و شهرسازی معاصر
3. بررسی خصلت های نوگرایی در آثار زنان نقاش معاصر ایران دهه 40 و 50 با تأکید بر نوآوری در فرم مبتنی بر نظریه فرمالیستی (بلومزبری)
4. ‌متاورس؛ دگرگونی و توسعه پایدار در مواضع معماری، شهرسازی، اجتماعی و فضای انسان‌‌ساخت
5. هنر معماری، حکمت اشراق و شناخت نور (با رویکرد بهره‌گیری از نور طبیعی در بنا)
6. بررسی مرگِ مولف در چیدمانِ سرزمینِ هیچ کس اثر کریستین بولتانسکی با تکیه بر آرای رولان بارت
7. بررسی روش‌های تشخیص و ارزیابی آسیب‌پذیری‌های شبکه انتقال آب شرب
8. اثر فرم ساختمان بر دریافت بهره حرارت خورشیدی: مقایسه ساختمان‌های بانک کار و پست مکانیزه در تهران
9. مروری بر آسایش حرارتی در فضای باز و عوامل تاثیرگذار بر آن
10. کنکاشی به تأثیر عوامل محیطی بر یادگیری مشارکتی و مطالعه ی جمعی در آموزش معماری
11. بررسی اهمیت توسعه فضای سبز در جوامع شهری و نقش آن در ارتقای زندگی شهروندی و کاهش مخاطرات شهرنشینی
12. تاثیر روانی معماری سنتی بر روی گردشگر
13. تکامل و اهمیت عکاسی معماری با تمرکز بر مؤلفه‏های مؤثر بر آن
14. تأثیر آشنایی هنرمندان معاصر با تکنولوژی های فناورانه و دیجیتال در تولید و ترویج آثار هنری مدرن
15. تأثیر حمایت از صنایع دستی بومی در ترویج و حفظ فرهنگ منطقه ای و اقتصاد پایدار